Sosyalizmi yeniden düşünmek
“Hiçbir durumda tarih, kitlelerin yerine planlamacıların(uzmanların) yarattığı bir şey olarak görülemez.” “Bir kere komünizme ulaşınca hiçbir şeyin değişmeyeceğini, her şeyin ‘tam pekişmiş’ devam edeceğini; sadece nicel değişiklik olacağını, hiçbir zaman kısmi nitel değişiklik olmayacağını nasıl söyleyebiliriz?” “Stalin sadece teknolojiyi ve teknik kadroyu vurguladı. Teknoloji ve kadrodan başka bir şey istemedi; siyaset yok, kitleler yok. Bu da tek ayaküstünde yürümektir.” (1) Yukarıdaki alıntılar, Çin Devrimi önderi Mao Zedong’un Sovyet İktisadının Eleştirisi isimli broşüründe yer alıyor. Bu yazıda geçmişin “iki sosyalist odağından hangisinin haklı olduğu” tartışması yapmayacağız. Yani, alıntıların nedeni geçmişte kalan “Pekin-Moskova” tartışmasını diriltmek değildir. Yukarıdaki alıntıların, aslında sosyalizmin en canlı ve en dünyalılaşmış döneminin, bugüne ve yarına yön verecek bir eleştirel anlayışı temsil ettiğini düşünüyoruz. Çünkü yarın, sosyalizmin olası bir tarihsel atılı...